İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka
Son güncelleme:
Sacda ya da tandırda pişirilen ince ekmeğin, çoğunlukla kadınların bir araya gelmesiyle topluca yapılması ve paylaşılması geleneği.
- TürMutfak kültürü
- KonumTürkiye geneli
- BölgeTürkiye geneli
- DönemYüzyıllardır süren gelenek
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Azerbaycan, İran, Kazakistan ve Kırgızistan ile), 2016
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Yufka ve lavaş, Anadolu'dan Orta Asya'ya uzanan geniş bir coğrafyada temel gıdalardan biri. Hamur oklavayla incecik açılır ve sacda ya da tandırda pişirilir. Kurutulan yufka uzun süre saklanabildiği için kış hazırlıklarının da önemli bir parçası.
Öne çıkan unsurlar
Komşu ve akrabaların bir araya geldiği yufka günleri; oklava, sac ve tandır gibi araçlar; düğün, bayram ve cenazelerde ekmeğin paylaşılması.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Kırsal kesimde topluca yufka yapımı sürer; kentlerde ise yufka ve lavaş fırınlarda ve evlerde gündelik olarak üretilir.
İyi kurutulmuş yufka aylarca saklanabilir; kullanılacağı zaman üzerine su serpilerek yumuşatılır.
Sık sorulan sorular
İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka nedir?
Sacda ya da tandırda pişirilen ince ekmeğin, çoğunlukla kadınların bir araya gelmesiyle topluca yapılması ve paylaşılması geleneği.
İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka UNESCO listesine ne zaman alındı?
2016 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Azerbaycan, İran, Kazakistan ve Kırgızistan ile).
İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka bugün yaşatılıyor mu?
Kırsal kesimde topluca yufka yapımı sürer; kentlerde ise yufka ve lavaş fırınlarda ve evlerde gündelik olarak üretilir.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: İnce Ekmek Yapma ve Paylaşma Kültürü: Lavaş, Katırma, Jupka, Yufka (2016).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Tören Keşkeği Geleneği
Türkiye geneli
Düğün, bayram ve hayır törenlerinde topluca pişirilen, buğday ve etten yapılan geleneksel yemek.
Türk Kahvesi Kültürü ve Geleneği
Türkiye geneli
Cezvede pişirilen, köpüğüyle sunulan ve etrafında zengin bir sohbet ve misafirperverlik kültürü oluşmuş içecek.
Çay Kültürü: Kimlik, Misafirperverlik ve Sosyal Etkileşim Sembolü
Türkiye geneli
Demlikte demlenen, ince belli bardakta sunulan ve günün her anında paylaşılan çayın etrafında oluşmuş kültür.