Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği
Son güncelleme:
Ahlat'ın volkanik taşının çıkarılması, işlenmesi ve yapılarda kullanılmasına dayanan zanaat.
- TürEl sanatları
- KonumBitlis
- BölgeDoğu Anadolu
- DönemOrta Çağ'dan bugüne
- UNESCOAcil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi, 2022
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Ahlat çevresinde çıkarılan ignimbirit, kolay işlenen ve dayanıklı bir taş. Bu taşla yapılan Selçuklu dönemi mezar taşları, kümbetler ve yapılar, yüzyıllar boyunca bölgeye özgü bir taş işçiliği geleneğinin gelişmesini sağladı. Zanaatın aktarımı azaldığı için acil koruma listesine alındı.
Öne çıkan unsurlar
Ahlat Selçuklu Meydan Mezarlığı'ndaki oymalı mezar taşları; kümbetler; taşın ocaktan çıkarılması ve el aletleriyle işlenmesi.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Gelenek az sayıda usta tarafından sürdürülür ve eğitim programlarıyla yeni kuşaklara aktarılmaya çalışılır.
Ahlat'taki Selçuklu mezarlığı, Anadolu'daki en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri olarak bilinir.
Sık sorulan sorular
Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği nedir?
Ahlat'ın volkanik taşının çıkarılması, işlenmesi ve yapılarda kullanılmasına dayanan zanaat.
Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği UNESCO listesine ne zaman alındı?
2022 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Acil Koruma Gerektiren Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi.
Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği bugün yaşatılıyor mu?
Gelenek az sayıda usta tarafından sürdürülür ve eğitim programlarıyla yeni kuşaklara aktarılmaya çalışılır.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Geleneksel Ahlat Taş İşçiliği (2022).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Geleneksel Türk Ebru Sanatı
Türkiye geneli
Kitreli suyun yüzeyine serpilen boyalarla oluşturulup kâğıda aktarılan, her biri tek olan desen sanatı.
Geleneksel Çini Ustalığı
Kütahya, İznik ve diğer merkezler
Sırlı seramik yüzeylere el ile desen işlenmesine dayanan, Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin ayrılmaz parçası olan zanaat.
Hüsn-i Hat
Türkiye geneli
Kamış kalem ve isli mürekkeple harflerin ölçü ve ritimle yazıldığı geleneksel güzel yazı sanatı.