Meddahlık Geleneği
Son güncelleme:
Tek bir anlatıcının, elinde mendil ve sopayla farklı karakterlere bürünerek hikâye anlattığı gösteri.
- TürGösteri sanatları
- KonumTürkiye geneli
- BölgeTürkiye geneli
- DönemOsmanlı döneminden bugüne
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi, 2008
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Meddahlar kahvehanelerde, konaklarda ve Ramazan eğlencelerinde topluluklara hikâye anlatırdı. Anlatıcı sesini, ağzını ve konuşma biçimini değiştirerek farklı yörelerden ve kesimlerden insanları canlandırır. Hikâyelerde gündelik hayat, mizah ve öğüt iç içe.
Öne çıkan unsurlar
Hikâyenin sopa vuruşuyla başlaması; mendilin farklı nesnelere dönüşmesi; taklit ve şive becerisi; seyirciyle doğrudan iletişim.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Gelenek az sayıda anlatıcı ve tiyatro topluluğu tarafından sürdürülür. Tek kişilik güldürü gösterilerinin Türkiye'de kolayca benimsenmesinde meddahlığın mirası sıkça anılır.
Meddahın sopası hem hikâyeyi başlatmak için kullanılır, hem de anlatı sırasında baston, kılıç ya da kürek gibi farklı nesneleri temsil eder.
Sık sorulan sorular
Meddahlık Geleneği nedir?
Tek bir anlatıcının, elinde mendil ve sopayla farklı karakterlere bürünerek hikâye anlattığı gösteri.
Meddahlık Geleneği UNESCO listesine ne zaman alındı?
2008 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi.
Meddahlık Geleneği bugün yaşatılıyor mu?
Gelenek az sayıda anlatıcı ve tiyatro topluluğu tarafından sürdürülür. Tek kişilik güldürü gösterilerinin Türkiye'de kolayca benimsenmesinde meddahlığın mirası sıkça anılır.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Meddahlık Geleneği (2008).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Karagöz
Türkiye geneli
Deriden kesilmiş renkli tasvirlerin bir perde arkasından ışıkla oynatıldığı geleneksel gölge oyunu.
Mey/Balaban Zanaatkârlığı ve İcrası
Türkiye geneli
Ağaçtan yapılan, çift dilli ve yumuşak sesli üflemeli çalgı meyin yapımı ve çalınması geleneği.
Geleneksel Gayda/Tulum Yapımcılığı ve İcrası
Doğu Karadeniz ve Trakya başta olmak üzere
Hayvan derisinden yapılan hava torbası ve üfleme borusuyla çalınan tulum ve gaydanın yapımı ve çalınması geleneği.