Geleneksel Akıl ve Strateji Oyunu: Mangala/Göçürme
Son güncelleme:
Taşların çukurlar arasında belirli kurallarla dağıtılmasına dayanan, iki kişiyle oynanan geleneksel strateji oyunu.
- TürRitüel ve toplumsal uygulama
- KonumTürkiye geneli
- BölgeTürkiye geneli
- DönemYüzyıllardır süren gelenek
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Kazakistan ve Kırgızistan ile), 2020
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Mangala, karşılıklı dizilmiş çukurlardan ve oyuncuların taşlarını biriktirdiği hazinelerden oluşan bir tahtada oynanır. Oyuncular sırayla bir çukurdaki taşları alıp diğer çukurlara dağıtır ve rakibin taşlarını kazanmaya çalışır. Oyun, hesap yapma ve önceden düşünme becerisi gerektirir.
Öne çıkan unsurlar
Ahşap oyun tahtaları; taş, çakıl ya da tohumla oynanması; toprağa açılan çukurlarla da oynanabilmesi.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Mangala, okullarda akıl oyunları dersleri kapsamında öğretilir ve turnuvalar düzenlenir.
Oyun için özel bir tahta gerekmez; toprağa açılan çukurlar ve birkaç düzine çakıl taşı yeterli.
Sık sorulan sorular
Geleneksel Akıl ve Strateji Oyunu: Mangala/Göçürme nedir?
Taşların çukurlar arasında belirli kurallarla dağıtılmasına dayanan, iki kişiyle oynanan geleneksel strateji oyunu.
Geleneksel Akıl ve Strateji Oyunu: Mangala/Göçürme UNESCO listesine ne zaman alındı?
2020 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Kazakistan ve Kırgızistan ile).
Geleneksel Akıl ve Strateji Oyunu: Mangala/Göçürme bugün yaşatılıyor mu?
Mangala, okullarda akıl oyunları dersleri kapsamında öğretilir ve turnuvalar düzenlenir.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Geleneksel Akıl ve Strateji Oyunu: Mangala/Göçürme (2020).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Mevlevi Sema Töreni
Konya başta olmak üzere
Mevlevi geleneğinde müzik eşliğinde, belirli bir düzen içinde dönülerek icra edilen tören.
Nevruz
Türkiye geneli
21 Mart civarında baharın ve yeni yılın gelişini kutlayan, geniş bir coğrafyada ortak bayram.
Geleneksel Sohbet Toplantıları
Türkiye geneli
Erkeklerin belirli kurallar içinde düzenli olarak bir araya geldiği, müzik, sohbet ve ikramla süren yerel toplantılar.