Mevlevi Sema Töreni
Son güncelleme:
Mevlevi geleneğinde müzik eşliğinde, belirli bir düzen içinde dönülerek icra edilen tören.
- TürRitüel ve toplumsal uygulama
- KonumKonya başta olmak üzere
- BölgeTürkiye geneli
- Dönem13. yüzyıldan bugüne
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi, 2008
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Mevlevilik, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin (1207-1273) öğretisi etrafında, oğlu Sultan Veled ve sonraki kuşaklar döneminde bir tarikat olarak örgütlendi. Sema, zamanla kıyafetinden müziğine, adımlarından selamlarına kadar ayrıntılı kurallara bağlandı. 1925'te tekke ve zaviyelerin kapatılmasıyla tören bir süre icra edilemedi; 1950'lerden itibaren Konya'da anma törenleri kapsamında yeniden sahnelenmeye başladı.
Öne çıkan unsurlar
Dört bölümden oluşan selamlar; ney, kudüm ve insan sesinden oluşan Mevlevi ayini; semazenlerin tennure ve sikkeleri; dönüş sırasında açılan kollar.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Her yıl Aralık ayında Konya'da, Mevlânâ'nın vefat yıldönümü olan Şeb-i Arûs vesilesiyle törenler düzenlenir. Mevlânâ Müzesi yıl boyunca ziyarete açık.
Semazenin sağ elinin avucu yukarı, sol elinin avucu aşağı dönük. Bu duruş, Tanrı'dan alınanın insanlara aktarılması olarak yorumlanır.
Sık sorulan sorular
Mevlevi Sema Töreni nedir?
Mevlevi geleneğinde müzik eşliğinde, belirli bir düzen içinde dönülerek icra edilen tören.
Mevlevi Sema Töreni UNESCO listesine ne zaman alındı?
2008 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi.
Mevlevi Sema Töreni bugün yaşatılıyor mu?
Her yıl Aralık ayında Konya'da, Mevlânâ'nın vefat yıldönümü olan Şeb-i Arûs vesilesiyle törenler düzenlenir. Mevlânâ Müzesi yıl boyunca ziyarete açık.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Mevlevi Sema Töreni (2008).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Nevruz
Türkiye geneli
21 Mart civarında baharın ve yeni yılın gelişini kutlayan, geniş bir coğrafyada ortak bayram.
Geleneksel Sohbet Toplantıları
Türkiye geneli
Erkeklerin belirli kurallar içinde düzenli olarak bir araya geldiği, müzik, sohbet ve ikramla süren yerel toplantılar.
Alevi-Bektaşi Ritüeli Semah
Türkiye geneli
Cem törenlerinde bağlama eşliğinde, kadın ve erkeklerin birlikte uyumlu hareketlerle icra ettiği ritüel.