Zeytin Yetiştiriciliği ile İlgili Geleneksel Bilgi, Yöntem ve Uygulamalar
Son güncelleme:
Zeytin ağacının dikiminden hasada, sofralık zeytin ve zeytinyağı üretimine kadar kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi ve uygulamalar.
- TürDoğa ve evrenle ilgili bilgi
- KonumEge, Akdeniz, Marmara ve Güneydoğu Anadolu illeri
- BölgeBirden fazla bölge
- DönemBinlerce yıllık gelenek
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi, 2023
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Zeytin, Anadolu'da binlerce yıldır yetiştirilir ve beslenmeden temizliğe, aydınlatmadan törenlere kadar günlük hayatın pek çok alanında yer alır. Ağaçların budanması, aşılanması, hasat zamanının belirlenmesi ve zeytinin işlenmesi, yöreye göre değişen geleneksel bilgilere dayanır.
Öne çıkan unsurlar
Hasatta sopayla silkeleme ve el ile toplama; taş baskılı geleneksel yağhaneler; kırma, çizik ve salamura gibi sofralık zeytin yapımı; zeytinyağlı yemekler ve sabun.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Zeytin yetiştiriciliği Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarında başlıca geçim kaynaklarından biri; hasat dönemi pek çok köyde imece ile yapılır.
Zeytin ağaçları yüzlerce yıl yaşayabilir; Anadolu'da hâlâ ürün veren çok yaşlı ağaçlar bulunur.
Sık sorulan sorular
Zeytin Yetiştiriciliği ile İlgili Geleneksel Bilgi, Yöntem ve Uygulamalar nedir?
Zeytin ağacının dikiminden hasada, sofralık zeytin ve zeytinyağı üretimine kadar kuşaktan kuşağa aktarılan bilgi ve uygulamalar.
Zeytin Yetiştiriciliği ile İlgili Geleneksel Bilgi, Yöntem ve Uygulamalar UNESCO listesine ne zaman alındı?
2023 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi.
Zeytin Yetiştiriciliği ile İlgili Geleneksel Bilgi, Yöntem ve Uygulamalar bugün yaşatılıyor mu?
Zeytin yetiştiriciliği Ege, Akdeniz ve Marmara kıyılarında başlıca geçim kaynaklarından biri; hasat dönemi pek çok köyde imece ile yapılır.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Zeytin Yetiştiriciliği ile İlgili Geleneksel Bilgi, Yöntem ve Uygulamalar (2023).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.