Sedef Kakma Sanatı
Son güncelleme:
Deniz kabuklarından elde edilen sedefin ahşap yüzeylere oyularak yerleştirilmesiyle yapılan süsleme sanatı.
- TürEl sanatları
- KonumTürkiye geneli
- BölgeTürkiye geneli
- DönemOsmanlı döneminden bugüne
- UNESCOSomut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Azerbaycan ile), 2023
Miras Okulu
Bu konuyu uzmanından dinle
Bu konuda şu an planlanmış bir ders yok.
Bu konuyu sen anlat
Bir yerin, bir zanaatin ya da bir geleneğin uzmanı mısın? Bilgini Miras Okulu'nda ders, atölye ya da söyleşiyle paylaşmak istersen bize yaz.
Geleneğin tarihçesi
Sedef kakma, Osmanlı döneminde kapı ve pencere kanatlarında, rahlelerde, sandıklarda ve çeşitli eşyalarda yaygın olarak kullanıldı. Usta, desene göre ahşabı oyar ve kesilmiş sedef parçalarını bu yuvalara yerleştirir. Sedefin ışığa göre değişen renkleri yüzeylere canlılık katar.
Öne çıkan unsurlar
Cami ve türbe kapı kanatları; rahle, sandık ve çekmeceler; geometrik ve bitkisel desenler; bağa ve fildişiyle birlikte kullanım.
Bugün nasıl yaşatılıyor?
Gelenek, İstanbul başta olmak üzere atölyelerde ve eğitim kurumlarında sürdürülür.
Sedef, istiridye gibi kabuklu deniz canlılarının kabuklarının iç yüzeyindeki parlak tabakadan elde edilir.
Sık sorulan sorular
Sedef Kakma Sanatı nedir?
Deniz kabuklarından elde edilen sedefin ahşap yüzeylere oyularak yerleştirilmesiyle yapılan süsleme sanatı.
Sedef Kakma Sanatı UNESCO listesine ne zaman alındı?
2023 yılında UNESCO'nun şu listesine kaydedildi: Somut Olmayan Kültürel Miras Temsili Listesi (Azerbaycan ile).
Sedef Kakma Sanatı bugün yaşatılıyor mu?
Gelenek, İstanbul başta olmak üzere atölyelerde ve eğitim kurumlarında sürdürülür.
Kaynaklar
- UNESCO, Somut Olmayan Kültürel Miras listeleri kaydı: Sedef Kakma Sanatı (2023).
- T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Yaşayan Miras ve Kültürel Etkinlikler Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin UNESCO listelerindeki unsurları.
- UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.
Aynı türden diğer kayıtlar
Geleneksel Türk Ebru Sanatı
Türkiye geneli
Kitreli suyun yüzeyine serpilen boyalarla oluşturulup kâğıda aktarılan, her biri tek olan desen sanatı.
Geleneksel Çini Ustalığı
Kütahya, İznik ve diğer merkezler
Sırlı seramik yüzeylere el ile desen işlenmesine dayanan, Selçuklu ve Osmanlı mimarisinin ayrılmaz parçası olan zanaat.
Hüsn-i Hat
Türkiye geneli
Kamış kalem ve isli mürekkeple harflerin ölçü ve ritimle yazıldığı geleneksel güzel yazı sanatı.