Göbeklitepe

Göbeklitepe tarihçesi

Alan 1960'larda yapılan bir yüzey araştırmasında kayda geçti, ancak önemi 1995'te Klaus Schmidt başkanlığında başlayan kazılarla anlaşıldı. Yuvarlak ve oval planlı yapıların ortasında karşılıklı iki büyük dikilitaş, çevresinde ise duvarlara yerleştirilmiş daha küçük dikilitaşlar yer alır. Yapıları, henüz tarıma geçmemiş avcı-toplayıcı toplulukların inşa ettiği düşünülür. Bu durum, anıtsal mimarinin ve toplu törenlerin yerleşik tarım toplumlarından önce de var olabileceğini gösterdiği için büyük yankı uyandırdı.

Alanda öne çıkanlar

A, B, C ve D olarak adlandırılan ana yapılar; tilki, yaban domuzu, yılan, akbaba ve akrep kabartmalı dikilitaşlar; insan kolları ve elleri işlenmiş merkez dikilitaşlar. Buluntuların önemli bir bölümü Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'nde sergilenir.

Bugün ve ziyaret

Alan, Şanlıurfa merkezin yaklaşık 18 kilometre kuzeydoğusunda. Kazı alanı bir koruma çatısının altında ve ziyaretçiler yükseltilmiş yürüyüş yollarından gezer. Göbeklitepe, çevredeki Karahantepe gibi alanlarla birlikte Taş Tepeler adıyla anılan daha geniş bir araştırma bölgesinin parçası.

Sık sorulan sorular

Kaynaklar

1. UNESCO Dünya Mirası Merkezi, Dünya Mirası Listesi kaydı: Göbeklitepe (2018).
2. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Türkiye'deki Dünya Mirası alanları.
3. UNESCO Türkiye Millî Komisyonu yayınları.